Üretici-Market fiyat farkı rekor kırdı! Karpuzda fark yüzde 600!

EKONOMİ 1.07.2025 18:14:08 0

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Başkanı Şemsi Bayraktar, artan gübre fiyatları ve üretici-market fiyat farklarını eleştirerek, çiftçilere destek için temel tarım desteklerinin artırılmasını istedi.

ANKARA (İGFA) - Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Haziran ayına ilişkin üretici-market fiyat farkları ve tarımsal girdi fiyatlarındaki artışları değerlendirdi.

İran-İsrail savaşı nedeniyle gübre fiyatlarının hızla yükseldiğini belirten Bayraktar, Türkiye’nin gübre hammaddesinde yüzde 90 dışa bağımlı olduğunu vurguladı.

"Savaşın sevkiyat yollarını kısıtlaması, gübre fiyatlarını artırdı" diyen Bayraktar, ÜRE gübresinin fiyatının bir ayda yüzde 38,5 artarak 27 bin 192 liraya, yıllık ise yüzde 99,4 yükseldiğini açıkladı.

Verilere göre DAP gübresi yüzde 12,9 artışla 30 bin 521 liraya, 20.20.0 kompoze gübre yüzde 10,7 artışla 19 bin 198 liraya ulaştı. Amonyum Sülfat ve Amonyum Nitrat gübreleri de sırasıyla yüzde 6 ve yüzde 3,1 zamlanırken, mazot fiyatı ise aylık yüzde 6,2, yıllık yüzde 15,1 artarak litre başına 49,89 TL’ye yükseldi. Süt ve besi yemi fiyatları yüzde 30, elektrik fiyatları ise yüzde 47 arttı.

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, mısır, ayçiçeği ve çeltik gibi ürünlerin gübreleme döneminde yüksek fiyatlar nedeniyle çiftçilerin zorlanacağını, gübre alımı yapamayanların verim kaybı yaşayacağını belirtti. Nisan’daki zirai don ve tarımsal kuraklığın meyve ve tahıl üretimini olumsuz etkilediğini ifade eden Bayraktar, artan girdi fiyatlarının ise zararı büyüteceğini söyledi. Bayraktar, çiftçilere destek için 2025 tarım desteklerinin artırılmasını talep etti.

ÜRETİCİ-MARKET FİYAT FARKI REKOR KIRDI

Öte yandan Haziran ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı karpuzda yüzde 600’e ulaştı.

Üreticide 2 TL olan karpuz, markette 14 TL’ye satıldı. Kuru soğan yüzde 284, kabak yüzde 261,6, nohut yüzde 225,5 ve kuru fasulye yüzde 220,8 farkla takip etti.

Markette limon yüzde 42 artarken, karpuz yüzde 67,5 düşüşle en fazla fiyatı azalan ürün oldu.

Üreticide ise kırmızı mercimek yüzde 43,1 artışla rekor kırarken, karpuz yüzde 89,5 düşüş gösterdi.

Seçilmiş Ürünlerde 27 Haziran 2025 Üretici, Hal, Pazar ve Market Fiyatları (TL/kg)
ÜRÜNLER	Fiyat (TL/kg)				Fiyat Farkı (Yüzde)
ÜRÜNLER	Üretici	Hal	Pazar	Market	Hal/Üretici	Pazar/Üretici	Market/Üretici
Karpuz	2,00	9,92	12,5	14,00	396,00	525,00	600,00
Kuru Soğan	4,63	9,20	13,33	17,78	98,70	187,98	284,03
Kabak	10,38	19,30	27,50	37,52	86,02	165,06	261,63
Nohut	31,56	52,00	115,00	102,73	64,77	264,39	225,49
Kuru Fasulye	33,29	47,00	85,00	106,80	41,18	155,33	220,83
Salatalık	8,10	15,20	20,00	25,69	87,65	146,91	217,11
Sivri Biber	15,30	22,30	40,42	47,90	45,75	164,16	213,05
Domates	13,30	28,80	34,04	40,98	116,54	155,95	208,12
Kuru İncir	170,00		500,00	513,60		194,12	202,12
Patlıcan	12,20	19,10	26,17	36,66	56,56	114,48	200,48
Yeşil Mercimek	29,33	52,00	80,00	85,32	77,29	172,76	190,88
Marul (adet)	13,00	16,60	25,82	37,54	27,69	98,59	188,76
Kuru Üzüm	110,00		290,00	293,37		163,64	166,70
Patates	8,13	12,83	17,33	20,81	57,84	113,20	155,91
Yeşil Soğan (Demet)	17,00	19,18	33,33	43,18	12,79	96,08	153,99
Havuç	18,00	24,00	34,25	45,33	33,33	90,28	151,82
Çilek	57,36	96,67	113,34	133,96	68,53	97,59	133,54
Y. Fasulye	35,00	59,38	76,00	78,62	69,64	117,14	124,64
Limon	45,00	66,50	83,33	100,18	47,78	85,19	122,62
Maydanoz (adet)	7,90	8,10	12,00	17,44	2,53	51,90	120,75
Antep Fıstığı	340,00		700,00	748,44		105,88	120,13
Pirinç	43,33	52,00	70,00	93,99	20,01	61,55	116,91
Kırmızı Mercimek	32,83	49,00	65,00	69,17	49,25	97,99	110,69
Elma	37,50	40,40	62,08	76,08	7,73	65,56	102,87
Fındık (iç)	360,00		650,00	662,49		80,56	84,03
Kuzu Eti	509,35			867,50			70,32
Zeytinyağı	194,06			324,85			67,40
Kuru Kayısı	350,00		550,00	573,09		57,14	63,74
Kiraz	340,00	350,00	433	556,59	2,94	27,35	63,70
Dana Eti	458,85			709,24			54,57
Yumurta	3,25		4,50	4,70		38,46	44,62
Beyaz peynir				293,14
Kaşar peyniri				377,09
Yoğurt				63,34
Tereyağ				433,37
Mısırözü yağı				99,03
Ayçiçek yağı				83,24
Tavuk Eti				112,52
Toz şeker				50,07

FİYAT DEĞİŞİMLERİNİN NEDENLERİ

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, kırmızı mercimek ve maydanoz fiyatlarının arz azlığı, sivri biberin talebin artması, limonun ise don kaynaklı rekolte düşüşü nedeniyle yükseldiğini belirtti. Salatalık, patlıcan, domates ve kabakta arz artışı fiyatları düşürdü.

Bu arada Adana’daki aşırı sıcaklar domates fiyatlarını daha da aşağı çekti. Karpuzda ise ekim alanlarının artması ve talebin düşük olması fiyatları 1,5 TL’ye geriletti.

Kuru soğan ve patateste üretim artışı, düşük taleple birleşince fiyatları düşürdü.